އެމެރިކާގެ ބްލޮކޭޑާއެކު ތެލުގެ އާމްދަނީ ސުމަކަށް ވެއްޓިދާނެތީ އީރާނުން ތައްޔާރުވާން ފަށައިފި

އެމެރިކާއިން އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅަމުންދާ އިޤްތިޞާދީ ފިއްތުންތަކާއި ކަނޑުމަގުން އަޅާފައިވާ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން، އީރާނުގެ ތެލުގެ އާމްދަނީ އެއްކޮށް ހުއްޓުމަކަށް އަތުވެދާނެ ޙާލަތަކަށް އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ތައްޔާރުވާން ފަށައިފިއެވެ.

ޕެރިހުގައި ބޭއްވި ޖީ7 ގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަޅާފައިވާ ކަނޑުމަގުގެ ބްލޮކޭޑާއި އިޤްތިޞާދީ ދަތިކުރުންތައް ދިގުދެމިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް އެއް މަހާއި ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ ޕްލޭން އެންޑް ބަޖެޓް އޯގަނައިޒޭޝަންގެ ޑެޕިއުޓީ މުޙައްމަދު ޤާސިމީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ބަޖެޓު އެކުލަވާލުމުގައި ތެލުގެ އާމްދަނީ އެއްކޮށް ލިބުން ހުއްޓި، 'ޒީރޯ' އަށް އަރައިދާނެ ޙާލަތަކަށް ސަރުކާރުން ތައްޔާރުވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. ރައީސް މަސްޢޫދު ޕެޒެޝްކިއާންގެ ސަރުކާރުން ނޮވެމްބަރު 3 ގައި ނެރުނު ބަޖެޓު ޑައިރެކްޓިވްގައި ދެ ޙާލަތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވެއެވެ. އެއީ ދަތިކުރުންތަކާއި ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑް މިހާރެކޭ އެއްގޮތަށް ދެމިއޮތުމާއި، ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ ހުރަސްތައް ކުޑަވެގެންދާނެ ފަދަ ޙާލަތަކަށް ބަދަލުވުމެވެ. ސަރުކާރުން ވަނީ އިޤްތިޞާދު އެއްކޮށް އިނދަޖެހިދާނެ ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށް، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ބްލޮކޭޑް ފޫއަޅުވާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް ދީފައެވެ.

އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އީރާނުގެ ދެކުނު ބަނދަރުތަކަށް ކަނޑުމަގުން ހުރަސްއަޅަން ފެށީ އޭޕްރީލް 13 ގައެވެ. އޭގެ ފަހުން ޖޫން މަހު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ބްލޮކޭޑް އުވާލި ނަމަވެސް، މަދު ހަފުތާތަކެއްގެ ތެރޭގައި އެ އެއްބަސްވުން ރޫޅި، ޖުލައި 14 އިން ފެށިގެން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އަނެއްކާވެސް ބްލޮކޭޑް ވަނީ ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. އެމެރިކާ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މި މުއްދަތުގައި 147 އުޅަނދެއްގެ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށް، ފަސް އުޅަނދެއް ހަރަކާތް ނުކުރެވޭ ގޮތް ހަދައި، އައިއާރުޖީސީއާ ގުޅުންހުރި 10 ތެޔޮ ޓޭންކަރެއް ވަނީ ހަލާކުކޮށްލާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީން ބުނާ ގޮތުގައި އޮގަސްޓް 25 ގެ ފަހުން އީރާނުން އެއްވެސް އުޅަނދަކަށް ތެޔޮ ބަރުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

ކްޕްލަރގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ދުވާލަކު 3.45 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ އުފެއްދި އީރާނުގެ ތެޔޮ އުފެއްދުން މިހާރު ވަނީ ދުވާލަކު 2 މިލިއަން ފީފާއަށް ވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ބްލޮކޭޑްގެ ބޭރުގައި ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ތެލުގެ މިންވަރު އޮކްޓޯބަރުގެ މެދުތެރެއާ ހަމައަށް އައިއިރު އެއްކޮށް ހުސްވެފައިވާއިރު، ޗައިނާގެ ގަންނަ ފަރާތްތަކުން ފައިސާ ދެއްކުމުގައި ހުންނަ ލަސްތަކާއެކު ޑިސެމްބަރުގެ މެދުތެރޭގައި ތެލުން ލިބޭ އާމްދަނީ އެއްކޮށް ހުއްޓުމަކަށް އައުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. މިހާރު ގާތްގަނޑަކަށް 43 މިލިއަން ފީފާގެ ތެޔޮ ވަނީ ބްލޮކޭޑްގެ ސަރަޙައްދުގައި ތާށިވެފައެވެ.

ތެހެރާންގެ އިޤްތިޞާދީ މާހިރެއް ކަމަށްވާ އީސާކް ސައިދިއާން އަލްޖަޒީރާއަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، މިއީ އީރާނުގެ ފަހުގެ ތާރީޚުގައި ކުރިމަތިވާނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުން ކަމަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީ ދަށްވުމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި ޕެންޝަން ދިނުމާއި، ޢާންމު ޚިދުމަތްތައް ދެމެހެއްޓުމާއި، އިންފްލޭޝަން އަތްނުފޯރާ ފަށަށް ދިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުން ބޮޑެތި ޤުރުބާނީތަކެއް ވާންޖެހޭނެ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އީރާނުގެ 2026–27 ގެ ބަޖެޓުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި އަދިވެސް ބިނާވެފައިވަނީ ތެލުގެ އާމްދަނީގެ މައްޗަށެވެ.

އީރާނުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކާ ބެހޭ އިދާރާއިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އޮކްޓޯބަރު 22 އަށް ނިމުނު މަހު އެ ޤައުމުގެ އަހަރީ އިންފްލޭޝަން ހުރީ 89 އިންސައްތައިގައެވެ. ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު ފާތިމާ މުހާޖިރާނީ ވިދާޅުވީ، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި އިސްކަންދޭނީ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށާއި އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެއްވަނީ ތެލުގެ ބަދަލުގައި ޓެކްސް ބޮޑުކުރުމާއި ތެލުގެ ސަބްސިޑީ ކަނޑާލުން ފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުން އިތުރަށް ނިކަމެތިވެ، މެދުފަންތީގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ދަށަށް ގޮސްދާނެ ކަމަށެވެ.