އެންޓާކްޓިކާގެ ގަނޑުފެން އާދަޔާ ހިލާފު ބާރުމިނެއްގައި ވިރެމުންދާތީ ދުނިޔޭގެ މޫސުމަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް

ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ވަންދެން ބަދަލެއް ނައިސް ހުރި އެންޓާކްޓިކާގެ ކަނޑުގެ ގަނޑުފެން، މިހާރު ވަރަށް ބާރުމިނެއްގައި އަދި ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މިންވަރަކަށް ވިރެމުންދާކަން ސައިންސްވެރިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ މޫސުމީ ނިޒާމަށް އަތުވެދާނެ ބޮޑު ބަދަލަކާމެދު މޫސުމީ މާހިރުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.

ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި 2023 ވަނަ އަހަރަކީ އެންޓާކްޓިކާގެ ފިނި މޫސުމުގައި ކަނޑުގެ ގަނޑުފެން އެންމެ މަދުވި އަހަރެވެ. މިއީ އާދަޔާ ހިލާފު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މާހިރުން ސިފަކުރާއިރު، މިފަދަ ކަމެއް ގުދުރަތީ ގޮތުން ހިނގުމުގެ ފުރުސަތަކީ 3.5 މިލިއަން ފުރުސަތުން އެންމެ ފުރުސަތެކެވެ. މި ބަދަލު އަންނަމުންދާ ހަލުވިމިނުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި މޫސުމީ ދިރާސާވެރިން ވަނީ ހައިރާންވެފައެވެ.

ސައިންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު ބޭނުންކުރާ މޫސުމީ މޮޑެލްތަކުން މިހާ ބޮޑު ދަށަށް ދިއުމެއް ކުރިއަކުން އަންދާޒާ ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ ތިމާވެއްޓަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ހީކުރި ވަރަށްވުރެ މާ ބާރުމިނެއްގައި، ނުވަތަ އަދި ދެނެގަނެވިފައި ނުވާ ކަންތައްތަކެއްގެ ސަބަބުން އަންނަ ބަދަލުތަކެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މި ކްރައިސިސް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ ޖައްވަށް ދޫކުރާ ވިހަ ގޭސްތަކާއި އެންޓާކްޓިކާގެ މަތީގައިވާ އޯޒޯން ފަށަލައަށް އަންނަ ބަދަލުތަކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދެކުނު ކަނޑުގެ ވައި ބާރުވެ، ކަނޑުގެ އަޑީގައި ހުންނަ ހޫނު އަދި ލޮނުގަދަ ފެން މައްޗަށް އެރުމަށް ބޮޑު ޕަމްޕެއްގެ ދައުރު އަދާކުރެއެވެ.

މިކަމުގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތެރި ސިލްސިލާ ކަންތައްތަކެއް ދަނީ ހިނގަމުންނެވެ. ހޫނުމިން މަތިވުމުގެ ސަބަބުން މަތީ ފަށަލައިގެ ގަނޑުފެން ވިރެމުންދާއިރު، ވަށައިގެންވާ ފެންގަނޑު އިތުރަށް ލޮނުގަދަވެ ބަރުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަޑީގައިވާ ހޫނު ފެން މައްޗަށް އެރުން ފަސޭހަވެ، އާ ގަނޑުފެން އުފެދުމަށް ހުރަސްއެޅި، ވިރޭ މިންވަރު އިތުރަށް އަވަސްވެއެވެ.

ގަނޑުފެން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން އެންޓާކްޓިކާގެ ނާޒުކު ދިރުންތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެން ފަށާފައެވެ. އެގޮތުން އެމްޕެރާ ޕެންގުއިންތަކުގެ ޅަ ދޫނިތައް ގިނަ އަދަދަކަށް މަރުވަމުންދާއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ދެކުނު ކަނޑުގެ ކާނާގެ ނިޒާމަށް ބުރޫއަރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ސައިންސްވެރިން ދެއެވެ. ވަށައިގެންވާ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ މައިގަނޑު ކާނާ ކަމަށްވާ 'އަލްގޭ' އަދި 'ކްރިލް' ފަދަ ތަކެތި އުޅޭ މާހައުލު ގެއްލެމުންދިއުމަކީ ބޮޑު ބިރެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެންޓާކްޓިކާއަކީ އިރުގެ އަލި އަނބުރާ ޖައްވަށް ފޮނުވާލާ ބޮޑު "ލޯގަނޑެއް" ފަދަ ތަނަކަށްވާއިރު، ގަނޑުފެން މަދުވުމުން ދުނިޔެއަށް އިތުރަށް ހޫނު ދަމައިގަނެ، ދުނިޔެ ހޫނުވުން އިތުރަށް ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.

މި ބަދަލުތައް މިގޮތަށް ކުރިއަށްދާނަމަ، ކުރިން ދުނިޔެ ހޫނުވުން މަޑުޖައްސައިދިން ދެކުނު ކަނޑަކީ ދުނިޔެ ހޫނުކުރުމަށް ބާރުދޭ ތަނަކަށް ވެގެންދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބައޮތް ކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ މޫސުމަށާއި ދިރުންތަކަށް ކުރިމަތިވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.